J.Jente Joris

Gisterenavond, 21 januari, was Tim Verheyden op Canvas te zien in de eerste van 3 afleveringen van 'Facebook en ik’. Hij maakt de balans op van 15 jaar Facebook en onderzoekt de impact van dit sociale medium. Wij blikken op onze beurt terug op elke uitzending, met een heel eigen bril.

Gratis bestaat niet.

Als gebruiker ben jij niet de klant van Facebook. Dat zijn multinationals, maar ook de bakker om de hoek. Iedereen die advertentiebudget spendeert, van een handvol euro’s tot ettelijke miljoenen per jaar. De gebruikers zijn het product en we betalen allemaal met onze gegevens in ruil voor diensten, promo, content, … maar dat is niet helemaal nieuw.

De kans is groot dat je een klantenkaart van een supermarkt hebt en hierdoor extra voordelen geniet. Mijn Xtra-kaart van Colruyt (die toevallig ook een kleine bijrol speelde in de aflevering) geeft mij volgens hun website “voordelen bij OKay, Bio-Planet, Spar Colruyt Group, Collect&Go, DreamLand, Dreambaby, ColliShop, Colruyt Group Academy en DATS 24”. De essentie is hetzelfde: op basis van mijn koopgedrag kunnen zij een volledig profiel schetsen. Colruyt weet waar en wat ik koop, waar en wat ik tank en weet dat ik de workshop ‘Tajine open u’ ga volgen in hun Academy. En daar koppelen ze conclusies aan om mij ‘beter van dienst te zijn’. En zo krijg ik toevallig promoties en kortingen op maat. Oude wijn, nieuwe zakken dus? Toch niet.

It’s all about context.

Het grote verschil tussen de klassieke klantenkaart en een sociaal netwerk zit in de context. Omdat de klantenkaart een keuze is en geen voorwaarde om de winkel te betreden. Daarnaast wordt er aan de klant een actieve scan gevraagd (“Heb je een klantenkaartje bij, meneer?”), op Facebook niet.

Elke actie die je onderneemt of interactie die anderen met jouw profiel ondernemen, kunnen ze in kaart brengen. Dat levert een beter inzicht op van je gedrag. In plaats van enkel de finale actie te meten, kan een sociaal medium dieper ingaan op waarom en hoe je tot die actie gekomen bent. Wanneer heb je voor het eerst interesse getoond? Wanneer en waar heb je geklikt? Heb je hierover conversaties gehad? Hoe lang duurde het proces tussen de eerste trigger en de laatste klik? Dat maakt het voor een agency of adverteerder dus ontzettend interessant. Je leert wie en wat je klanten drijft of net afschrikt en bij een volgende campagne gebruik je die data om nog performanter te zijn.

Dus: Facebook geeft mijn data aan Jan en alleman?

We hoorden in de trailer dat “Facebook gegevens uitwisselt met adverteerders”. Dat klopt, mits enige nuance. Als adverteerder bepaal je via de advertentiemodule aan wie je advertenties toont. Je doet dat op basis van demografische gegevens zoals leeftijd, geslacht, taal, interesses, websitebezoeken, … maar je krijgt verder geen persoonsinformatie of details te zien. Als adverteerder weet je niet wie allemaal in een doelgroep zit en kan je niet zomaar doorklikken op elk profiel. Je kan ook geen lijst met e-mailadressen en profielen van Facebook-gebruikers kopen. Benieuwd waarom je dan een advertentie te zien krijgt? Naast elk bericht met ‘gesponsord’ zie je 3 bolletjes met daaronder de optie ‘waarom krijg ik dit te zien?’. Altijd interessant om eens door te nemen.

Staar je niet blind op advertenties.

Facebook als ‘nieuwsmedium’, ze horen het zelf graag. Je data dient namelijk niet alleen om je advertenties te tonen. Het gaat over elk stukje inhoud dat je elke dag te zien krijgt, ook de berichten van je vrienden. Het Facebook-algoritme is de gatekeeper die bepaalt wat jij wel en niet ziet, op basis van wat volgens Facebook relevant voor je is. Het kan als medium dus wel degelijk een effect hebben op je wat je denkt en doet. Door bepaalde informatie veelvuldig of net niét te tonen.

Net zoals een krant of televisiezender zou Facebook verantwoordelijkheid moeten opnemen over de juistheid en neutraliteit van de content die op hun platform verschijnt. De potentiële impact die Facebook daar kan hebben, is ettelijke keren groter dan jouw data en wat pseudowaarheden te gebruiken om in Eeklo de verkoop van pastinaak te boosten.

Het probleem? Het volume aan berichten op Facebook ligt tig keer hoger dan de hoeveelheid nieuws die elke dag op HLN.be, Le Soir, VRT-nieuws en andere media samen verschijnt. En achter elk bericht zit geen journalist of professionele redactie. Als zelfs maar 1% foute berichtgeving door de mazen van het net glipt, kan dat de kijk van een individu of getargete bevolkingsgroep wezenlijk beïnvloeden op vlak van politiek gedachtegoed, blik op de maatschappij, …

En op dit moment schiet Facebook daar tekort. Met vage antwoorden en even vage beloften rond quality control en regelmatig bewijs dat die kwaliteitsbewaking niet op punt staat. Cambridge Analytica, weet je nog wel? Als we Facebook ergens voor verantwoordelijk willen stellen en hun aanpak met argusogen willen bekijken, laten we daarmee dan beginnen.

Quality is key.

Tegelijk moeten we als agency voor onszelf en onze klanten op dat vlak de lat hoog genoeg leggen. We krijgen een platform ter beschikking met een ontzettend groot potentieel. Je kan je er dan voor kiezen om dat te gebruiken of te misbruiken. Wij geloven én proberen via sociale media meerwaarde te bieden, voor fans en niet-fans van onze klanten. Met content die juist is, zonder halve waarheden. Met doelgroepen die relevant zijn in plaats van op iedereen te schieten. We durven rapporteren wanneer iets of iemand uit de bocht gaat.

Als we dat collectief doen, geeft de gebruiker zijn data als pasmunt voor kwaliteit. En hopelijk deelt hij of zij die data ook in volle bewustzijn van alle voor- en nadelen. Als die gebruiker in ruil juiste, objectieve informatie of kwalitatieve, entertainende content te zien krijgt (in plaats van een tijdslijn vol irrelevante sneakers), is het dat misschien wel waard. Maar dat moet je vooral voor jezelf beslissen.

Jente Joris
content director

Show some love, share this article