C.Christel Vaes

Schrijven kan iedereen. Het ook vlot, overtuigend én juist doen, dat is meestal andere koek. Ook ik worstel soms met taaltwijfels of writer’s block. Gelukkig puilt mijn toolbar uit van de handige bookmarks om me snel op weg te helpen. Ik deel de attributen uit mijn trukendoos graag met jou, inclusief mijmeringen in de marge. Het witte Pulitzer-konijn moet je wel nog zelf uit je letterhoed toveren.

Spellingbijbel.

Ik geef het grif toe: ik ben een taalnazi. Zo eentje die zich niet kan bedwingen om fouten of vreemde vertalingen in romans, kranten en magazines te omcirkelen met een potlood (dat moét gewoon, echt). Op zoek naar een handige digitale versie van het papieren Groene Boekje? Staak je queeste, op woordenlijst.org vind je altijd de juiste Nederlandse spelling. Alleen voor samenstellingen met Engelse leenwoorden vang je er af en toe bot. Het was voor mijn collega’s dan ook behoorlijk schrikken toen ik vertelde dat ‘fullservicecommunicatiebureau’ eigenlijk één woord hoort te zijn ;-)

Taaladvies.

Een vraag over spelling of grammatica? Bring it on. Ik durf in al mijn enthousiasme wel vieze woorden te gebruiken zoals ‘gebiedende wijs’, ‘bezittelijk voornaamwoord’, ‘onbepaald lidwoord’ en - woeha - ‘onderschikking’ of ‘predicaat’. Beroepsmisvorming, die meestal onthaald wordt op een meewarige blik of zelfs ooggerol. Dus probeer ik het arsenaal aan taalkundig correcte terminologie meestal tot een minimum te beperken. Om iets diets te maken (bv. de regels van de verbuigings-e: schrijf je het ‘persoonlijk’ of ‘persoonlijke’ resultaat?), verwijs ik regelmatig naar VRT Taal, Onze Taal en de Taaltelefoon. Zo draag ik snel, makkelijk en glashelder bij aan (of was het tot?) een foutloos resultaat.

Heerlijk helder.

Eenvoud siert en dat geldt ook voor taal. Vermijd complexe zinnen en ingewikkeld jargon en gebruik gemakkelijke woorden die bijna iedereen begrijpt. Heb je geen idee of je schrijft op B1-niveau, de Europese norm om te meten hoe goed iemand een vreemde taal beheerst? Doe de check op Is het B1?. Daarnaast publiceerde de overheid 20 basistips om teksten heerlijk helder te houden. Zeker het lezen waard…

Ban the boring.

Kleur in je taal brengen kan nooit kwaad, leve de variatie! ‘Maken’ is zowat het sulligste werkwoord dat je kan neerpennen, dus gooi je er eens ‘kneden’, ‘scheppen’ of ‘zaaien’ tussen. De mosterd voor levendige synoniemen haal je hier of hier. Liever een intensivering, vergelijking of overdrijving om af te wisselen? Krachtvoer voor je woorden vind je bij Onder Woorden. En weet je exact welk substantief je wil gebruiken, maar zoek je een iets ‘frivoler’ werkwoord dat erbij past? Eén klik op combinatiewoordenboek.nl en je weet uit welke hoek de wind waait, giert, buldert, beukt, ritselt, fluit, suist of wervelt. Klinkt zoveel leuker, toch?

BIN-normen.

“Moet er een komma staan na een afspreking in een brief?” Moest ik een eurocent krijgen voor elke keer dat ik die vraag al beantwoordde, dan kon ik intussen stinkend rijk cocktails slurpen op Aruba. De meest betrouwbare houvast vind je bij het Belgisch Instituut voor Normalisatie. Het BIN heeft specifieke richtlijnen vastgelegd voor het opmaken en typen van documenten. De meest recente uitgave dateert al van 2002, maar is nog steeds up-to-date. Zo weet je meteen welke marges je best aanhoudt voor de bladspiegel, hoe je telefoonnummers uniform noteert, welke aansprekingen en slotformules gangbaar zijn, enz.

Een citaat kan nooit kwaad.

Een pakkende inleiding schrijven is verdorie niet simpel. Soms helpt een spreuk of quote om het ijs te breken. Op famousquotesandauthors.com en citaten.net staat heel wat onnozel geprevel, maar ook veelzeggende statements. Een goed vertrekpunt dat altijd wel een ideetje oplevert. Of zoals Mark Twain ooit zei: “Mijn inspiratie om te schrijven haal ik uit paprika.”

Thought Christel 2 683x500 blue
Thought Christel 1 683x500

Beter één vogel in de hand.

Spreekwoorden en zegwijzen? Daar ben ik bewust spaarzaam mee, want zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen (serieus, wie gebruikt zoiets vandaag nog?). Wil je toch zeker zijn dat je helemaal correct door de bomen het bos ziet en niet foutief het bos tussen de bomen? Geef je trefwoord in op spreekwoord.nl en huppakee, de lijst rolt er gewoon uit. Extra interessant is dat je ook meteen het equivalent te zien krijgt in het Frans, Engels, Duits, enz. (als het bestaat). Wist je bijvoorbeeld dat je in het Engels helemaal geen ‘kat in de zak’ koopt, maar een ‘pig in a poke’? En dat je in het Frans ‘fort comme un Turc’ bent als je ‘zo sterk als een paard’ uit de hoek komt? En die ‘vogel in de hand’ klinkt verdorie extra stijlvol in de taal van Molière: ‘le moineau dans la main vaut mieux que la grue qui vole’.

Iedereen polyglot.

Vertalen is een vak op zich. ‘Snelle hulplijnen’ zoals Google Translate zijn enkel handig als je al een grondige basiskennis hebt van zowel de bron- als doeltaal. Blijf er dus liefst met je fikken van af, tenzij je volslagen onzin of taalkundige gedrochten de wereld wil insturen. Het vertaalwoordenboek interglot.nl is wel een aanrader voor losse woorden. Moet je een mail of brief opstellen en vind je de juiste formulering niet voor de aanspreking, de inleiding of het slot? Dan vind je hier knappe en correcte voorbeeldzinnen in het Engels, Frans, Duits, Italiaans en Spaans.

Thesau-wat?

Heb je ooit al van een thesaurus gehoord? Nee, dat is geen dino. Wél een handig overzicht van synoniemen, antoniemen, hyperoniemen, hyponiemen, semantische velden, … Het internet wemelt ervan, maar ze zijn niet altijd even gebruiksvriendelijk. Ik raadpleeg ze regelmatig om mijn anderstalige teksten te verrijken, gewoon omdat het leuk is. Voor de Franse taal is Larousse meestal mijn houvast en voor het Engels surf ik naar powerthesaurus.org. Offline biedt macOS via de ingebouwde Dictionary trouwens ook een nuttige thesaurus in het Engels aan, ideaal voor onderweg zonder wifi.

What's in a name.

Een naam bedenken voor een nieuw product, bedrijf of dienstverlening: aartsmoeilijk en ultrasubjectief. Meestal ziet mijn gedachtegang alle hoeken van de kamer. Rijd ik mezelf toch vast in eenzelfde denkpatroon dat helemaal fout of nineties klinkt? Dan zitten er 2 dingen op: naar het plafond staren en hopen dat de heilige inspiratie nederdaalt (niets voor mij) of op zoek gaan naar leuke insteekjes die misschien wél iets inventiefs opleveren. Zo grasduin ik in oldskool puzzelwoordenboeken of neem mijn toevlucht tot de meest gekke tools waaronder deze. Je klikt gewoon een keer of 30 op ‘generate name!’ en in het frisgroene veld aan de rechterkant verschijnen de meest funky voorstellen. Daar ben je op zich geen knijt mee, maar ze helpen wel om de creatieve sappen weer te laten stromen. Soms toch ;-)

Woordenboeken bij de vleet.

Scheepvaart, wijn, financiën, mode, … Je kan het zo gek niet bedenken of er bestaat wel een lexicon, glossarium, woordenboek of begrippenlijst van. Voor letterfretters die er niet genoeg van krijgen is er een uitgebreid portaal dat de hele hutsmekluts samenzet. Veel klikplezier!


Christel Vaes

Copywriter

Show some love, share this article